Suốt hai tháng, tôi với người thợ gỗ liên tục cãi nhau chỉ đúng một việc: cái bàn ăn phải cao ráo bao nhiêu. Cho tới hôm anh ấy kéo cái ghế, ngồi, đặt cùi chỏ lên mặt bàn gỗ chưa đánh bóng và nói ‘thử đi, chị thấy vai mình có nhấc lên không’. Lúc đó tôi ba mươi tư, làm nghề kế toán cho một công ty logistics ở tỉnh Bình Dương, và vừa tự tay sửa lại ngôi nhà cấp bốn bố mẹ tôi để lại sau khi ông bà chuyển về quê. Khi bắt đầu, tôi tưởng đồ nội thất chỉ là chọn đồ đẹp, ai ngờ nó dạy tôi cách nhìn lại cái cơ thể mình đầu tiên. Khi tìm hiểu noi that, tôi mới vỡ ra rằng con số trên catalog chẳng nói lên điều gì về người sống với nó.
Cái bàn ăn tôi đặt theo số đo trên mạng và suốt hai tháng ngồi ăn phải nhổm
Hồi mới về nhà, tôi đặt một bộ bàn ăn đóng sẵn cao 75cm, ghế cao 45cm. Lấy ra thì khoảng hở giữa mặt ghế và mặt bàn là ba mươi phân. Nhìn ổn. Thế nhưng ăn được hôm là tôi bắt đầu thấy nhức hai vai, cổ tay luôn phải nhấc lên mỗi lần gắp miếng đồ ăn. Mình cứ tưởng do ngồi lâu sai tư thế. Cho đến lúc về nhà bố mẹ ăn cỗ, ngồi vào chiếc bàn bố tôi tự đóng năm 1998 cao đúng 72cm, tôi ngồi ăn một tiếng mà không thấy mỏi gì. Về đến nhà, tôi kiếm cuộn thước dây đo từng cái ghế, từng mặt bàn, rồi ngồi thử theo kiểu thường ngày. Anh thợ chỉ một điều rồi tôi thấm đến tận bây giờ: ngồi thẳng rồi đặt hai cùi chỏ xuống mặt bàn, nếu vai bị nhô lên để cùi chỏ chạm mặt bàn thì bàn đó quá cao. Tôi đo lại và đúng bàn cao hơn khủy tay tôi 4cm. Điều buồn cười là cái bàn bảy mươi lăm phân đó bày bán khắp cửa tiệm và đang được quảng cáo là theo chuẩn cho mọi nhà. Chuẩn cho ai thì không ai nói. Mình phải nhờ anh thợ mộc cắt chân bàn xuống 3cm, bây giờ ngồi ăn không còn rướn nữa.
Anh thợ mộc kêu tôi nằm thử lên giường trước khi đóng khung giường
Sang phần cái giường, tôi vốn nhắm sẵn kiểu một mét tám vì nó rộng, nằm sướng. Anh thợ chẳng nói gì, chỉ vác một tấm ván kê lên hai bao cát ngay giữa xưởng mộc rồi bảo tôi nằm xuống. Mình nằm, anh ấy lấy thước dây đo từ vai tới hông, rồi ghi vào cuốn sổ một con số mà tới giờ tôi vẫn chẳng nhớ chính xác, hình như khoảng 38cm. Anh ấy nói độ dày nệm nên dựa vào độ ấy, chứ phải cứ kiểu giường cao đóng sẵn rồi mua nệm dày để bù vào. Cái tôi nhớ nhất là ảnh hỏi phòng ngủ rộng bao nhiêu. Tôi nói hai mét sáu chiều ngang. Anh ấy lấy thước vẽ luôn lên sàn xưởng: 1m8 cho giường, còn chỉ còn 80cm cho lối đi lại, trừ cái tủ đầu giường mất 30cm, còn 50cm để bước xuống giường. Sáng dậy mà phải lách qua khe nửa mét thì chẳng thoải mái chút nào. Tôi nghe xong thấy hợp lý, đổi sang giường một mét bốn. Nằm thử thì thấy vẫn đủ cho một người, mà lối đi còn chín mươi phân, đi không vướng chân. Nói thẳng, nếu không bị kêu nằm thử như vậy, tôi đã mua chiếc giường đẹp nhất trong ảnh rồi suốt đời phải nghiêng người mỗi sáng.
Tủ bếp trên cao hơn vai tôi 5cm và đó là nguyên do tôi đổi cả bố cục
Mình cao một mét năm lăm, cái này đáng nhớ hơn mình tưởng. Theo kiểu thợ đóng quen làm, tủ bếp trên cao hơn mặt bàn sáu mươi phân. Tôi đứng nấu ăn thử thì phải với tay lên, mỗi lần mở hộp gia vị là mỗi lần nhón chân. Có hôm nồi canh đang sôi, tôi với hộp muối xong quay lại thì nước canh tràn ra bếp. Anh thợ đứng nhìn rồi bảo: ‘chị giả vờ nấu ăn một bữa cho tôi xem’. Mình giả vờ xào rau, giả vờ múc canh, ảnh đứng sau quan sát rồi đo từ vai tôi tới mặt bàn. Cuối cùng tôi quyết hạ tủ xuống năm mươi phân so với mặt bàn. Mất một khoảng kệ nhỏ phía trên, đồ chật hơn, nhưng lấy lấy món gì cũng không phải đứng lên ghế. Có lần chị hàng xóm sang chơi, mở tủ lấy hộp mì gói rồi nói ‘sao tủ nhà chị thấp thế’. Tôi chỉ cười. Thấp với người một mét sáu lăm nhưng vừa với người một mét năm lăm đứng nấu mỗi ngày. Điều tôi học được đó là khi coi một mẫu tủ bếp, đừng nhìn vào tấm ảnh, hãy đứng vào chỗ người nấu và giả làm động tác thật. Nghe hơi kỳ, nhưng nó tiết kiệm cho tôi mấy tháng phải với tay mỗi bữa.
Món đồ duy nhất tôi không nghe thợ và vẫn thấy đúng
Có một chỗ tôi không nghe lời anh thợ mộc. Cái kệ sách cao 2m1, tôi đóng sát trần. Anh khuyên để hở ra 30cm cho thoáng và dễ lau dọn. Tôi vẫn đóng theo ý mình vì mình có gần bốn trăm cuốn sách và không muốn chúng nằm chồng trên bàn. Nói thẳng, tôi đã phải trả giá. Bụi đóng một lớp trên nóc kệ, mỗi tháng tôi phải bê ghế ra, leo lên, lau một lượt. Lần đầu tiên lau xong, tôi thấy mình đã sai khi không chừa khoảng hở. Nhưng tôi vẫn giữ nó, bởi nó chứa đủ chỗ cho số sách ấy và căn nhà không còn vương sách ở đâu nữa. Nếu sau này bạn ai định đóng kệ cao sát trần, tôi dặn một điều: chừa ít nhất mười phân để chỗ nhét cây lau bụi, hoặc mua một chiếc chổi bông dài thay vì leo ghế mỗi tháng. Tôi vẫn không hối hận, chỉ hơi mỏi chân thôi. Nếu bạn đang sửa nhà và đang có cãi nhau với thợ về một con số nào đó, thử hỏi lại: món đồ đó dành ai dùng và người đó cao bao nhiêu? Đừng nhìn vào tấm ảnh mẫu trước khi nhìn vào cơ thể mình.